Cwrdd â'r Cymrodyr Arweinyddiaeth Glinigol Cymru

Mae wythfed flwyddyn rhaglen Cymrodyr Hyfforddiant Arweinyddiaeth Glinigol Cymru a redir gan Addysg Iechyd a Gwella Cymru (AaGIC) yn gweld y Cymrodyr newydd yn datblygu eu sgiliau arweinyddiaeth glinigol trwy ymgymryd â phrosiectau gofal iechyd arloesol.

Mae'r gymrodoriaeth yn rhaglen hyfforddi blwyddyn allan o feddygon, deintyddion, fferyllwyr ac optometryddion. Mae'r cyfle unigryw hwn yn rhoi hyfforddiant a phrofiad ymarferol i Gymrodyr mewn arweinyddiaeth a rheolaeth glinigol. Nod y cynllun yw recriwtio a datblygu arweinwyr clinigol mwyaf uchelgeisiol y dyfodol.

Ganwyd Dr Marc Edwards yng Nghaerdydd ac fe’i magwyd yn y De. Graddiodd o Brifysgol Caerdydd yn 2013 ar ôl treulio cyfnod ym maes niwrowyddoniaeth wybyddol ym Mhrifysgol Bangor yn 2011. Bu’n gweithio mewn ysbytai ledled y De yn bennaf yn ystod ei hyfforddiant meddygol sylfaen a chraidd ac enillodd ei gymhwyster MRCP yn 2016. Cyn dechrau hyfforddiant arbenigedd mewn Niwroleg treuliodd Marc flwyddyn fel cymrawd addysgu clinigol mewn niwrowyddoniaethau ac ennill tystysgrif ôl-radd mewn addysg feddygol.

Mae ganddo ddiddordeb arbennig mewn niwroleg wybyddol a meddygaeth niwrofasgwlaidd. Mae ei swyddi cyfredol yn cynnwys bod yn gynrychiolydd rhanbarthol Cymru i Gymdeithas Hyfforddeion Niwrolegol Prydain a chymrawd BASP Take Up Stroke i Gymru.

Y tu allan i feddygaeth mae gan Marc ddiddordeb mawr mewn pêl-droed ond mae’n mwynhau rhedeg a beicio hefyd.

Dros y 12 mis nesaf bydd yn gweithio gyda NWIS yn edrych ar y safonau sy’n ofynnol ar gyfer rhannu gwybodaeth gywir am feddyginiaethau rhwng systemau – cam pwysig yn natblygiad presgripsiynu electronig.

Mae Kate Richards yn hyfforddai arbenigol mewn Llawdriniaeth Blastig yn y De-orllewin ar hyn o bryd. Cwblhaodd ei gradd feddygol yng Ngholeg Queens, Caergrawnt. Ochr yn ochr â’i hastudiaethau meddygol, datblygodd Kate sgiliau cocsio gyda Chlwb Cychod ei Choleg a threulio tair blynedd yn cystadlu gyda Chlwb Cychod Menywod y Brifysgol. Ar ôl cwblhau ei gradd, symudodd Kate i Ddeoniaeth Rhydychen i gwblhau ei hyfforddiant sylfaen. Cwblhaodd hyfforddiant llawfeddygol craidd yn Wessex, cyn cael swydd hyfforddi yng Ngorllewin Canolbarth Lloegr. Yn ddiweddar, symudodd i’w rhanbarth cartref, y De-orllewin, i barhau â’i hyfforddiant arbenigol.

Yn ystod ei hamser yn hyfforddi, mae Kate wedi datblygu diddordeb mewn canfod ffyrdd o wella systemau gofal. Roedd hyn wedi cynnwys gwaith yn gysylltiedig â’r Fforwm ‘7 diwrnod yr wythnos’ Cenedlaethol a gwella adolygiad cynnar o gleifion acíwt gan feddygon ymgynghorol. Ar ôl cwblhau’r prosiect gwella ansawdd hwn, defnyddiodd y syniadau yn ei hyfforddiant, gan wneud gwaith tebyg mewn Ymddiriedolaeth arall. Ehangodd ei maes diddordeb hefyd i gynnwys edrych ar sut roedd y cyfnodau acíwt hyn o ofal cleifion yn cael eu cofnodi a’u codio gan yr Adran.

Ochr yn ochr â gwaith clinigol, mae Kate wedi mwynhau gweithio fel cynrychiolydd meddygon iau ar Bwyllgorau Negodi Lleol. Mae hyn wedi ehangu ei gwerthfawrogiad o waith rheoli Ymddiriedolaethau ac wedi creu cysylltiadau a chyfleoedd gwerthfawr ar gyfer dysgu gydag unigolion o’r un feddylfryd.

Y tu allan i’r gwaith mae Kate wedi rhoi’r gorau i gocsio a mynd ati i redeg ac wedi mwynhau cystadlu mewn sawl ras. Mae’n edrych ymlaen at weld Marathon Llundain yn dychwelyd y flwyddyn nesaf.

Eleni, bydd Kate yn gweithio gydag Addysg a Gwella Iechyd Cymru. Bydd yn canolbwyntio ar lesiant ac ymgysylltiad Meddygon Iau.

Graddiodd Amarantha Fennell-Wells o Ysgol Ddeintyddol Bryste yn 2016 a mwynhaodd flwyddyn yn byw ar arfordir de Lloegr wrth gwblhau ei Hyfforddiant Sylfaen Deintyddol. Cwblhaodd Amarantha y tair blynedd lawn o Hyfforddiant Craidd Deintyddol mewn amrywiaeth o arbenigeddau: deintyddiaeth bediatreg, gofal arbennig ac ysbyty; iechyd cyhoeddus deintyddol; a rota ar alwad anodd mewn llawdriniaeth y geg, y gên a’r wyneb yn ystod pandemig COVID-19. Derbyniodd ddwy wobr gyntaf yng Nghynhadledd Arbenigeddau Deintyddol Cenedlaethol Cymru yn 2019 am ei chyflwyniadau llafar a’i phoster ar ddwy astudiaeth achos wahanol.

Pan nad yw’n gweithio’n galed, mae Amarantha yn mynd i ymarferion côr, sesiynau ioga a dosbarthiadau dawns Ceroc (pan fo COVID-19 yn caniatáu hynny). Mae wedi canu’n broffesiynol ac wedi ennill llawer o fedalau am ei pherfformiadau lleisiol. Yn ei blwyddyn sylfaen perfformiodd gyda Chwmni Opera Ysgafn Bournemouth a Boscombe, yn ‘Priscilla - Queen of the Desert’ – a gwerthwyd pob un tocyn i bob perfformiad.

Mae Amarantha’n mwynhau crwydro mynyddoedd a chymoedd y De yna ymlacio gyda phaned o de a gêm fwrdd neu ddwy. Ers y cyfnod clo, mae wedi dod i werthfawrogi ei mannau awyr agored lleol o’r newydd. Mae wedi meithrin brwdfrydedd am hyrwyddo dealltwriaeth o bwysigrwydd a gwerth yr ardaloedd gwerthfawr hyn, gan gymryd rhan gyda grwpiau cymunedol lleol i ymgyrchu i ddiogelu dolydd a gerddi gwerthfawr.

Mae Amarantha’n barod am her newydd. Roedd wrth ei bodd pan gafodd ei phenodi’n Gymrawd cyntaf Cymru ym maes Gofal Iechyd Cynaliadwy yn 2020 gan ei bod yn gwerthfawrogi’n llawn y cyfraniad pwysig y gall cynaliadwyedd ei wneud yn yr ymgyrch i fynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd byd-eang. Bydd yn gweithio ar gynnwys ac ymgorffori cynaliadwyedd mewn hyfforddiant gwella ansawdd ac addysg feddygol a gweithio ar broblemau allyriadau carbon fel ocsid nitraidd ac anadlyddion.

Mae Olivia Barratt yn hyfforddai craidd deintyddol ac wedi cwblhau dwy flynedd yn Ysbyty Deintyddol Caerdydd yn gweithio yn yr adrannau adferol, llawdriniaeth y geg a meddygaeth y geg. Yn wreiddiol o Fanceinion, cwblhaodd Olivia radd mewn Diwinyddiaeth ym Mhrifysgol Durham cyn penderfynu ar Ddeintyddiaeth fel gyrfa. Graddiodd yn 2017 o Brifysgol Manceinion a chwblhau hyfforddiant sylfaen yng Nghanol Llundain. Yna, daeth i Dde Cymru i gwblhau ei hyfforddiant craidd deintyddol. Yn 2017, enillodd Olivia Wobr Achos Clinigol Gorau Septodont yng Nghynhadledd Genedlaethol Cymdeithas Deintyddiaeth Bediatreg Prydain. Llwyddodd i gael aelodaeth o Goleg Brenhinol y Llawfeddygon a Meddygon yn Glasgow yn 2018 ac yn yr un flwyddyn, enillodd y wobr am y Prosiect Gorau gan Ddeintydd Sylfaen. Yn fwy diweddar, enillodd Olivia’r wobr gyntaf yng nghategori Deintyddiaeth Gofal Arbennig ac Adferol a chystadleuaeth abstract AaGIC 2020 am y prosiect gwella ansawdd gorau. Mae wedi cyhoeddi gwaith mewn nifer o gyfnodolion yn cynnwys y British Medical Journal, Dental Update a British Dental Journal.

Mae’n aelod o Gymdeithas Ddeintyddiaeth Adferol Prydain ac yn aelod pwyllgor o Gangen De Cymru o Gymdeithas Ddeintyddol Prydain.

Mae Olivia’n edrych ymlaen at weithio yn is-adran ddeintyddol AaGIC eleni, gan ganolbwyntio ar faterion recriwtio a chadw deintyddion ifanc yng Nghymru.

 

Graddiodd Sarah Schumm o Brifysgol Bradford gyda gradd anrhydedd dda mewn Optometreg yn 2003. Yn dilyn hyn, llwyddodd hi i gwblhau ei chymwysterau PQE ar ei hymgais gyntaf yn 2004. Roedd hi wastad wedi bod eisiau gweithio ym maes Optometreg ac wedi mwynhau cyfnodau o brofiad gwaith gyda dau Optegydd cyn mynd i’r brifysgol. Mae hi’n dal i fod yr un mor frwdfrydig am y proffesiwn ag yr oedd hi yn y dyddiau cynnar. Mae hi wedi gweithio fel optometrydd cymunedol am 16 mlynedd yn cynnwys fel optometrydd wedi’i achredu gan y WEC. Mae hi wedi cyfrannu at y maes hwn fel ymarferydd unigol ac fel rhan o dîm mwy. Cwblhaodd ei thystysgrif broffesiynol mewn Glawcoma yn 2018. Ei diddordeb pennaf yw agweddau clinigol Optometreg. Mae hi’n awyddus i drin cymaint o gleifion â phosibl yn y gymuned.

O ran ei diddordebau eraill a phrofiad o arwain a rheoli, mae hi’n llywodraethwr llawn yn Ysgol Uwchradd Croesyceiliog, Cwmbrân ac yn cynrychioli’r Corff Llywodraethol fel Llywodraethwr Cyswllt ar gyfer Addysgu a Dysgu. Mae ei phlant, sy’n 11 a 13 oed, yn ddisgyblion yn yr ysgol. Mae hi’n gwirfoddoli fel hyfforddwr nofio, ar ôl bod yn nofiwr rhyngwladol a chynrychioli Cymru yn fy arddegau. Mae hi’n gyfrifol am 6 sgwad wahanol yn Sgwad Nofio Dolffiniaid Torfaen. Mae hi'n hyfforddi nofwyr anabl hefyd, ac mae un ohonynt yn aelod o Sgwad Nofio Syndrom Downs Prydain ar hyn o bryd. Mae hi’n teimlo y bydd y sgiliau hyn, ym myd proffesiynol Optometreg ac yn ei gwahanol rolau gwirfoddol yn fantais i hi pan fydda hi'n cwblhau ei chymrodoriaeth yn 2020-2021. Mae hi’n edrych ymlaen at yr her gyda llawer iawn o frwdfrydedd.

Mae Tim Morgan yn Gymrawd Optometrydd sy’n adrodd i Lywodraeth Cymru gyda golwg ar ailgynllunio’r gwasanaeth Gofal Llygaid Sylfaenol. Ei uchelgais yw bod yn rhan o’r dylanwad cadarnhaol a fydd yn gwneud Cymru y lle mae pawb eisiau bod, yn gleifion a gweithlu gofal llygaid fel ei gilydd.

Treuliodd Tim lawer o’i blentyndod ar gaeau pêl-droed a llwyfannau cerddorol Wrecsam cyn astudio ym Mhrifysgol Aston Birmingham. Mae wedi treulio’r rhan fwyaf o’i yrfa’n darparu gwasanaethau clinigol; mewn ysbytai, mewn practisau cymunedol, ac ar brosiectau gwirfoddol tramor. Ar hyn o bryd, mae Tim yn berchen ar bractis Optegwyr annibynnol yn y Gogledd-ddwyrain.

Er mai clinigydd yw Tim yn bennaf, mae ei yrfa wedi symud yn raddol tuag at swyddi mwy gwleidyddol a strategol mewn sefydliadau cynrychioliadol ym maes Optometreg. Mae wedi cadeirio Pwyllgor Optegol Rhanbarthol Gogledd Cymru, wedi bod yn Is-gadeirydd Optometreg Cymru, ac yn Gynghorydd Optometreg i Fwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr gan gyflawni ei ddyletswyddau o amgylch ei wasanaeth clinigol uniongyrchol. Mae’r Gymrodoriaeth hon yn gyfle iddo ymroi ei hun yn llawn i’r agwedd hon ar y proffesiwn.

Ei obaith mawr am eleni yw cael ei ysbrydoli gan beth mae Optometreg wedi’i gyflawni yng Nghymru, beth all Gofal Llygaid ei ddysgu o weddill y byd, ac efelychu arferion gorau a welwyd mewn proffesiynau eraill. Gan weithio yn y pen draw at greu mecanwaith ar gyfer darparu gwasanaethau cynaliadwy, gyda’r budd mwyaf i’r claf fel unigolyn cyflawn.

Pan na fydd yn myfyrio ar esblygiad Gofal Llygaid mae Tim yn hoffi ymddwyn yn wirion gyda’i deulu, gan ddawnsio yn y gegin i recordiau gwych.

Fferyllydd yw David Jackson a raddiodd o Brifysgol Caerdydd yn 2011. Cwblhaodd ei hyfforddiant cyn-gofrestru yn Ysbyty Treforys, Abertawe, cyn cwblhau diploma clinigol ôl-radd yn Ysbyty Singleton, Abertawe, yn 2014.

Mae David wedi gweithio fel Fferyllydd Arennol Arbenigol yn bennaf, ond mae ganddo brofiad o weithio mewn fferyllfeydd cymunedol a’r gwasanaeth 111 hefyd. Cymhwysodd fel Presgripsiynydd Annibynnol o Brifysgol Abertawe yn 2016 gydag arbenigedd mewn meysydd therapiwtig yn ymwneud â Chlefyd Cronig yn yr Arennau: Anaemia, Clefyd Mwynol yr Esgyrn a Gwrthimiwnedd ar gyfer Derbynyddion Trawsblaniad Aren. Mae ganddo ddiddordeb brwd mewn ymchwil glinigol ac mae wedi cyflwyno’i waith mewn nifer o gynadleddau rhyngwladol ym maes arennau.

Mae David yn frwdfrydig dros gefnogi addysg a hyfforddiant darpar fferyllwyr, ac wedi tiwtora myfyrwyr cyn-gofrestru a diploma clinigol. Mae wedi addysgu yn Ysgol Feddygol Prifysgol Abertawe ac ar y cwrs Presgripsiynu Annibynnol hefyd.

Y tu allan i’r gwaith, mae David yn mwynhau hyfforddi ar gyfer cystadlu mewn treiathlonau ac mae’n gobeithio cwblhau Ironman Cymru yn 2021. 

Eleni, bydd David yn gweithio gyda gwahanol dimau yn Llywodraeth Cymru i helpu i gyhoeddi dogfennau strategol sy’n ymwneud â gwella ansawdd gwasanaethau gofal iechyd yng Nghymru.

Cafodd Dr Farook Sarfraz ei eni a’i fagu yn Ne Cymru cyn symud i Fryste i gwblhau ei radd feddygol yn 2010. Ar ôl cwblhau hyfforddiant meddygol sylfaen a chraidd treuliodd Farook flwyddyn yn gweithio gyda gwasanaeth eiddilwch newydd dan arweiniad meddygon ymgynghorol a oedd yn darparu asesiadau cymhleth i’r henoed a chleifion bregus yn eu cartref. Darparodd y gwasanaeth llwyddiannus hwn ymyriadau arbenigol a therapi cynnar a haneru’r amser roedd cleifion yn ei dreulio yn yr ysbyty.

Yn 2015 cafodd Farook swydd fel cofrestrydd meddygol mewn ysbyty dosbarth bychan yn Ne Seland Newydd. Mewn dwy flynedd fe’i penodwyd yn Uwch Gofrestrydd Meddygol a datblygodd grŵp adolygu gan gymheiriaid i drafod ymchwil newydd, arferion gorau a gwelliannau ansawdd ar yr uned feddygol. Yn 2018, penderfynodd newid i hyfforddi fel meddyg teulu a dychwelodd i Gaerdydd lle mae newydd gwblhau ST2.

Mae Farook wedi meithrin diddordeb cryf mewn oncoleg yn ystod ei amser ym maes meddygaeth. Ers dychwelyd o Seland Newydd a gweithio yng Nghanolfan Ganser Felindre fel meddyg arbenigedd mae wedi bod yn awyddus i ddatblygu rôl gofal sylfaenol yn y maes hwn. Mae ganddo ddiddordeb brwd hefyd mewn addysg a mentoriaeth i gydweithwyr iau ac mae wedi cymryd rhan mewn rhaglenni addysgu bob blwyddyn. Mae profiadau blaenorol eraill yn cynnwys diweddaru canllawiau adrannau brys i ddefnyddio profion yn well ar gyfer cael diagnosis o PE, a datblygu protocol diabetes newydd i gleifion canser sy’n dechrau cymryd steroidau fel rhan o’u triniaeth.

Mae Farook yn gweithio gyda Rhwydwaith Canser Cymru eleni, sydd wedi bod yn goruchwylio dwy ganolfan diagnostig cyflym fel cynlluniau peilot, ar gyfer cleifion sydd â symptomau amhendant ond sy’n destun pryder a allai fod yn ganser, ond nad ydynt yn gymwys ar gyfer y llwybrau atgyfeirio brys safle-benodol ar hyn o bryd. Mae’r cynlluniau peilot wedi’u gwerthuso ac yn y flwyddyn sy’n dod byddant yn edrych ar ddatblygu llwybr symptomau amhendant cenedlaethol ac yn gweithio gyda byrddau iechyd i gyflwyno’r rhaglen ledled Cymru.

Y tu allan i fyd meddygaeth, Farook yw sylfaenydd, ymddiriedolwr a hyfforddwr DPP ardystiedig Prosiect Sky, sefydliad diogelu a sefydlodd yn 2009. Mae Prosiect Sky, sy’n elusen gofrestredig erbyn hyn, yn gweithio i addysgu a chodi ymwybyddiaeth o faterion priodas dan orfod a chamdriniaeth ar sail anrhydedd, ac yn darparu hyfforddiant i weithwyr proffesiynol i’w helpu i adnabod a helpu dioddefwyr posibl.

Fel arall, efallai y gwelwch ef mewn siop lyfrau, neu’n ceisio tynnu lluniau diddorol, neu’n pobi gan freuddwydio y bydd yn cystadlu ar raglen arbennig rhyw ddydd.

 

I gael rhagor o wybodaeth am raglen Cymrodoriaeth Hyfforddiant Arweinyddiaeth Glinigol Cymru, cysylltwch â Stacy Lloyd.

 

Back to top